Lida Yenidogan bebekte fontonel (bingildak)

Memorial Hastanesi Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Blmnden Uz. Dr. Ozlem Okutan, ldquo;Cocuklarda Normal Bymerdquo; hakkinda bilgi verdi.Cocukluk dnemlerinde byme hizi degiskenlik gsterirDogumdan sonraki ilk aylarda hizli bir byme gsteren bebekte daha sonra byme hizi azalir. St ocuklugu dnemi olarak … Memorial Hastanesi Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Blmnden Uz. Dr. Ozlem Okutan, ldquo;Cocuklarda Normal Bymerdquo; hakkinda bilgi verdi.Cocukluk dnemlerinde byme hizi degiskenlik gsterirDogumdan sonraki ilk aylarda hizli bir byme gsteren bebekte daha sonra byme hizi azalir. St ocuklugu dnemi olarak adlandirilan 0-1 yas, bebegin en hizli bydg dnemdir.Cocuk organizmasini eriskinden ayiran en nemli zellik, srekli bir byme ve gelisme sreci iinde olmasidir. Byme, vcut kitlesinin artmasi anlamina gelirken, gelisme biyolojik islevlerin kazanilmasini ifade eder. Rutin kontrollerin bir amaci bebegin yasina uygun byme ve gelisme gsterip gsteremediginin saptanmasidir. Bu amala hazirlanmis byme egrileri gelisimi izlemek iin yararlidir. Anne babalar, ellerinde olmadan ocuklarini yasitlariyla kiyaslar, daha zayif veya kisa grdklerinde zlr, ocugun normal byyp bymediginden endise ederler. Oysaki bymeyi etkileyen birok faktr vardir. Tipki biz eriskinler gibi ocuklar da farkli boy ve tartilara sahip olabilirler ve bu onlarin normali olabilir.Cocukluk dnemlerinde byme hizi degiskenlik gsterir. Dogumdan sonraki ilk aylarda hizli bir byme gsteren bebekte daha sonra byme hizi azalir. St ocuklugu dnemi olarak adlandirilan 0-1 yas, bebegin en hizli bydg dnemdir. Bebek ilk 5 ayda dogum kilosunun 2 katina, 1 yasta ise 3 katina ulasir. Yine boy ilk yil % 50 oraninda artis gsterir. 1-2 yas arasi byme daha yavaslar ve 2-10 yas arasi sabit byme gsterir. Ergenlik dneminde yine bir byme atagi olur. Bu dnemde kiz ve erkeklerde degismek zere ortalama 25 cm kadar boy artisi ve buna uygun bir kilo artisi olur. Byme Hizini Etkileyen FaktrlerCinsiyet: Kiz ve erkek ocuklarda byme sreci farklidir. Erkek ocuklarda boy ve kilo kizlardan daha fazladir.Genetik Faktrler: Anne ve babadan gelen genler bebegin byme potansiyelini belirler.Hormonlar: Tiroid hormonu ve hipofizden salgilanan byme hormonu ocukluk dneminde bymeyi etkileyen en nemli hormonlardir. Ergenlik dneminde ise kizlarda strojen, erkekler testosteron artisi bymeyi ve zellikle kemik gelisimini artirir.Beslenme ve Metabolik Hastaliklar: Ilk 2 yasta, beslenme byme zerinde direkt etkilidir. Bebegin aldigi enerjinin % 10acute;undan fazlasi bymeye harcanir. Normal byme iin yeterli protein ve kalori alimi gerekir. Anne st ilk 6 ayda bebegin tm ihtiyacini karsilarken, 6 aydan sonra ek gidalarda baslanmalidir. Dogum Oncesi Faktrler: Anne karninda bebegin bymesi plasenta yoluyla saglanir. Plasenta ile ilgili problemler, annenin geirdigi infeksiyonlar, annenin kansizlik ya da vitamin eksiklikleri, annenin aldigi ilalar, sigara kullanimi bebegin dsk dogum agirligi ile dogmasina neden olur. Kronik Hastaliklar: Dogumsal kalp ya da bbrek hastaliklari, astim gibi kronik hastaliklar, sik geirilen infeksiyonlar bymenin duraksamasina neden olur.Cocugun saglik durumunda bozulma byme srecini duraksatir; bu nedenle her ocuga belli araliklarda byme izlemi yapilmalidir. Ilk ay 1-2 haftada bir, ilk 6 ayda; ayda bir, 6-12 ay arasi, 2 ayda bir; 1 ile 2 yas arasinda 3-6 ay araliklarla ocukluk dneminde ise yilda bir lmler yapilir. Bymenin degerlendirilmesi iin yapilan lmler; agirlik, boy ve bas evresi lmleridir.Her ocugun dogum boy ve agirligina gre hangi izgide oldugu ve aylik degisimler isaretlenir. Genetik yapiya bagli olarak ayni yastaki ocuklar arasinda boy ve kilo farkliliklarin olmasi normaldir, bu nedenle ocugu yasitlari ile kiyaslamamalidir. Onemli olan ocugun kendi persantil izgisini devam ettirmesidir.Agirlik: Dogumda bebeklerin ortalama agirligi 3,3 kg, alt sinir 2,5 kg, st sinir 4,6 kg olarak saptanmistir. Bu zamaninda dogan bebekler iin geerli, erken doganlar iin farklidir. Ilk hafta iinde bebeklerde fizyolojik bir tarti kaybi olur. Bundan sonra bebek hizla kilo almaya baslar. Ilk aylarda gnde 20-30 gr, daha sonra 15-20 gr civarinda kilo alimi olur.Boy: Zamaninda dogan bebeklerde ortalama 50 cm, alt sinir 48 cm, st sinir 53,3 cmacute;dir. Ilk 3 aylik dnemde yaklasik 8 cm, sonraki aylarda giderek azalan hizla devam eder ve 1 yasindaki ocuk ortalama 75 cm boya ulasir. 1-2 yaslarinda 10-12 cm bir artis olur, ocukluk dnemi boyunca sabit hizda bir artis olur. Ergenlik dneminde kizlar daha nce byme atagina geerler ve yaklasik 18 yasina kadar boy uzamasi devam eder.Bas Cevresi: Cocukta beyin gelisiminin bir gstergesidir. Dogumda basin boya orani 1/4 oranindadir. Bas evre artisi, dogum ncesi ve dogum sonrasi ilk aylarda hizlidir. Dogumda bas evresi ortalama 35 cm dir. 1 yasinda 46 cm civarindadir. Ailevi olarak bas evresi byk ya da kk olabilir, nemli olan basin byme hizidir.Vcut Blmlerinin Birbirine Orani: Gvde ile kol-bacak uzunlugunun uyumlu olup olmadigi kontrol etmek iin kullanilir. Gvdenin boya orani, kula uzunlugu gibi lmler degerlendirilir. Beslenme durumunun degerlendirilmesine ynelik kol evresi, bas evresi, ggs evresi orani kullanilabilir.Dis Gelisimi: Anne karninda dis gelisimi baslar; 25 yasinda kalici dislerin tamamlanmasiyla sona erer. Dis ikarma yasi bireysel farkliliklar gsterir. 4 ay-1 yas arasinda ilk disler ikar. 16 aya kadar hi dis ikmamissa arastirilmalidir. Dis ikma sirasi; alt kesiciler, st kesiciler birinci azi disi, kpek disleri ve 2. azi disleri seklindedir. Kemik Gelisimi: Byme ve gelismenin degerlendirilmesindeki en nemli ltlerden birisidir. Kemik olgunlasma dzeyi (kemik yasi), kronolojik yasin saptanmasinda kullanilan bir yntemdir. Uzun kemiklerin bymesi, u kisimda kikirdak dokusunun gelismesiyle baslar, kikirdak dokunun kemiklesmesiyle tamamlanir. Byme hormonu kikirdak gel